Manatuto, 30 Marsu 2026, Empreza Nasionรกl Esperanรงa Timor Oan, Lda (ETO) hahรบ konstrui Parke Industriรกl lima ne’ebรฉ lokaliza iha Zona Industriรกl Beadi, Aldeia Carlilo, Suku Aiteas, Postu Administrativu Manatuto-Vila, Munisรญpiu Manatuto, segunda (30/03/2026).

Inรญsiu konstrusaun neโ€™e lansa direta hosi Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmรฃo akompaรฑa hosi Diretรณr Ezekutivu Kompaรฑia Nasionรกl ETO, Nilton dos Santos Gusmรฃo, membru Governu sira, membru Parlamentu Nasionรกl, Prezidente Autoridade Munisipรกl Manatuto Sr.Luis Inacio Henrique Fernandes ho Ekipa, seitรณr privadu, reprezentante Banku Mundiรกl iha Timor-Leste, David Freedman, famรญlia boโ€™ot ETO Group no komunidade Manatuto.

Parque Indรบstrial neโ€™ebรฉ harii hosi Kompaรฑia Esperansa Timor-Oan (ETO) neโ€™e integra unidade fรกbrika lima kompostu hosi fรกbrika produsaun Kaixa, fรกbrika produsaun estrutura metรกlika H-Beam, fabrika prosesamentu sardina enlatada, Matadouru no indรบstria prosesamentu na’an, Fabrika Benifisiamentu de Arroz ka Fo’os.

๐๐ซ๐ž๐ณ๐ข๐๐ž๐ง๐ญ๐ž ๐๐š ๐€๐ฎ๐ญ๐จ๐ซ๐ข๐๐š๐๐ž ๐Œ๐ฎ๐ง๐ข๐ฌ๐ข๐ฉ๐š๐ฅ ๐Œ๐š๐ง๐š๐ญ๐ฎ๐ญ๐จ ๐’๐ซ.๐‹๐ฎ๐ข๐ฌ ๐ˆ๐ง๐š๐œ๐ข๐จ ๐‡๐ž๐ง๐ซ๐ข๐ช๐ฎ๐ž ๐…๐ž๐ซ๐ง๐š๐ง๐๐ž๐ฌ, ๐ข๐ก๐š ๐ง๐ข๐š ๐ƒ๐ข๐ฌ๐ค๐ฎ๐ซ๐ฌ๐ฎ, โ€œ๐š๐ฆ๐ข ๐š๐ ๐ซ๐š๐๐ž๐ฌ๐ž ๐›๐š ๐„๐ฆ๐ฉ๐ซ๐ž๐ณ๐š ๐„๐“๐Ž ๐ก๐จ๐๐ข ๐ฅ๐š๐ง๐ฌ๐š ๐Ÿ๐š๐ญ๐ฎ๐ค ๐๐š๐ก๐ฎ๐ฅ๐ฎ๐ค ๐๐š๐ซ๐ค๐ž ๐ˆ๐ง๐๐ฎ๐ฌ๐ญ๐ซ๐ข๐š๐ฅ ๐ข๐๐š ๐ง๐žโ€™๐ž, ๐ฅ๐ข๐ฎ-๐ฅ๐ข๐ฎ ๐ก๐จ๐๐ข ๐ก๐š๐ฌ๐š๐ž ๐ž๐ค๐จ๐ง๐จ๐ฆ๐ข๐š ๐ฉ๐จ๐ฏ๐ฎ ๐ง๐ข๐š๐ง ๐ง๐จ ๐Ÿ๐จ ๐ž๐ฌ๐ฉ๐š๐ฌ๐ฎ ๐Ÿ๐ข๐ซ๐ฆ๐ž ๐ข๐๐š ๐š๐ญ๐ฎ ๐ซ๐ž๐๐ฎ๐ณ ๐ฉ๐ซ๐จ๐›๐ฅ๐ž๐ฆ๐š ๐ฌ๐จ๐ฌ๐ข๐š๐ฅ ๐ฌ๐ข๐ซ๐š ๐ข๐ก๐š ๐š๐ฌ๐ฉ๐ž๐ญ๐ฎ ๐๐ž๐ณ๐ž๐ฆ๐ฉ๐ซ๐ž๐ ๐ฎ ๐ฃ๐จ๐ฏ๐ž๐ฆ ๐ฌ๐ข๐ซ๐š ๐ง๐ข๐š๐งโ€.

๐˜–๐˜ฃ๐˜ซ๐˜ฆ๐˜ต๐˜ช๐˜ท๐˜ถ ๐˜ด๐˜ช๐˜ณ๐˜ข ๐˜ฉ๐˜ฐ๐˜ด๐˜ช ๐˜ง๐˜ขฬ๐˜ฃ๐˜ณ๐˜ช๐˜ฌ๐˜ข ๐˜ญ๐˜ช๐˜ฎ๐˜ข ๐˜ฏ๐˜ฆโ€™๐˜ฆ ๐˜ฎ๐˜ข๐˜ฌ ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฏ๐˜ฆ๐˜ด๐˜ข๐˜ฏ ๐˜ง๐˜ขฬ๐˜ฃ๐˜ณ๐˜ช๐˜ฌ๐˜ข ๐˜ฑ๐˜ณ๐˜ฐ๐˜ฅ๐˜ถ๐˜ด๐˜ข๐˜ถ๐˜ฏ ๐˜ฌ๐˜ข๐˜ช๐˜น๐˜ข ๐˜ฏ๐˜ถ’๐˜ถ๐˜ฅ๐˜ขฬ๐˜ณ ๐˜ง๐˜ขฬ๐˜ฃ๐˜ณ๐˜ช๐˜ฌ๐˜ข ๐˜ฏ๐˜ฆโ€™๐˜ฆ๐˜ฃ๐˜ฆฬ ๐˜ญ๐˜ฐ๐˜ณ๐˜ช ๐˜ฃ๐˜ฆ๐˜ฏ๐˜ฆ๐˜ง๐˜ชฬ๐˜ด๐˜ช๐˜ถ ๐˜ฐ๐˜ช๐˜ฐ๐˜ช๐˜ฏ, ๐˜ต๐˜ข๐˜ฏ๐˜ต๐˜ถ ๐˜ฃ๐˜ขฬ ๐˜ฆ๐˜ฌ๐˜ฐ๐˜ฏ๐˜ฐ๐˜ฎ๐˜ช๐˜ข ๐˜ญ๐˜ฐ๐˜ฌ๐˜ขฬ๐˜ญ, ๐˜ช๐˜ฏ๐˜ฅ๐˜ถฬ๐˜ด๐˜ต๐˜ณ๐˜ช๐˜ข, ๐˜ช๐˜ฏ๐˜ฌ๐˜ญ๐˜ถ๐˜ช ๐˜ฎ๐˜ฐฬ๐˜ด ๐˜ฃ๐˜ขฬ ๐˜ข๐˜ฎ๐˜ฃ๐˜ช๐˜ฆ๐˜ฏ๐˜ต๐˜ฆ ๐˜ด๐˜ฆ๐˜ช ๐˜ถ๐˜ป๐˜ข ๐˜ฎ๐˜ข๐˜ต๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ช๐˜ขฬ๐˜ญ ๐˜ฏ๐˜ฆ’๐˜ฆ๐˜ฃ๐˜ฆฬ ๐˜ด๐˜ถ๐˜ด๐˜ต๐˜ฆ๐˜ฏ๐˜ต๐˜ขฬ๐˜ท๐˜ฆ๐˜ญ. ๐˜’๐˜ณ๐˜ช๐˜ข ๐˜ฐ๐˜ฑ๐˜ฐ๐˜ณ๐˜ต๐˜ถ๐˜ฏ๐˜ช๐˜ฅ๐˜ข๐˜ฅ๐˜ฆ ๐˜ด๐˜ฆ๐˜ณ๐˜ท๐˜ช๐˜ด๐˜ถ, ๐˜ง๐˜ข๐˜ด๐˜ช๐˜ญ๐˜ช๐˜ต๐˜ข ๐˜ช๐˜ฏ๐˜ฅ๐˜ถฬ๐˜ด๐˜ต๐˜ณ๐˜ช๐˜ข ๐˜ด๐˜ฆ๐˜ญ๐˜ถ๐˜ฌ ๐˜ฉ๐˜ข๐˜ฎ๐˜ฆ๐˜ฏ๐˜ถ๐˜ด ๐˜ฌ๐˜ถ๐˜ด๐˜ต๐˜ถ ๐˜ช๐˜ฎ๐˜ฑ๐˜ฐ๐˜ณ๐˜ต๐˜ข๐˜ด๐˜ข๐˜ถ๐˜ฏ.

๐น๐‘Žฬ๐‘๐‘Ÿ๐‘–๐‘˜๐‘Ž ๐‘๐‘Ÿ๐‘œ๐‘‘๐‘ข๐‘ ๐‘Ž๐‘ข๐‘› ๐‘’๐‘ ๐‘ก๐‘Ÿ๐‘ข๐‘ก๐‘ข๐‘Ÿ๐‘Ž ๐‘š๐‘’๐‘ก๐‘Ž๐‘™๐‘–๐‘˜๐‘Ž ๐ป-๐ต๐‘’๐‘Ž๐‘š ๐‘–๐‘š๐‘๐‘œ๐‘Ÿ๐‘ก๐‘Ž๐‘›๐‘ก๐‘’ ๐‘ก๐‘’๐‘๐‘’๐‘  ๐‘๐‘Žฬ ๐‘‘๐‘’๐‘ง๐‘’๐‘›๐‘ฃ๐‘œ๐‘™๐‘ฃ๐‘–๐‘š๐‘’๐‘›๐‘ก๐‘ข ๐‘–๐‘›๐‘“๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘’๐‘ ๐‘ก๐‘Ÿ๐‘ข๐‘ก๐‘ข๐‘Ÿ๐‘Ž, ๐‘“๐‘Žฬ๐‘๐‘Ÿ๐‘–๐‘˜๐‘Ž ๐‘–๐‘‘๐‘Ž-๐‘›๐‘’’๐‘’ ๐‘™๐‘œ๐‘˜๐‘’ ๐‘œ๐‘๐‘œ๐‘Ÿ๐‘ก๐‘ข๐‘›๐‘–๐‘‘๐‘Ž๐‘‘๐‘’ ๐‘“๐‘œ๐‘ข๐‘› ๐‘๐‘Žฬ ๐‘“๐‘œ๐‘–๐‘›๐‘ ๐‘Ž’๐‘’ ๐‘ ๐‘–๐‘Ÿ๐‘Ž ๐‘Ž๐‘ก๐‘ข ๐‘Ž๐‘๐‘Ÿ๐‘’๐‘›๐‘‘๐‘’ ๐‘ก๐‘’๐‘˜๐‘›๐‘œ๐‘™๐‘œ๐‘—๐‘–๐‘Ž ๐‘š๐‘œ๐‘‘๐‘’๐‘Ÿ๐‘›๐‘ข ๐‘™๐‘–๐‘ข-๐‘™๐‘–๐‘ข ๐‘–โ„Ž๐‘Ž ๐‘–๐‘›๐‘‘๐‘ขฬ๐‘ ๐‘ก๐‘Ÿ๐‘–๐‘Ž ๐‘š๐‘’๐‘ก๐‘Žฬ๐‘™ ๐‘›๐‘œ ๐‘š๐‘’๐‘˜๐‘Žฬ๐‘›๐‘–๐‘˜๐‘Ž.

๐น๐‘Žฬ๐‘๐‘Ÿ๐‘–๐‘˜๐‘Ž ๐‘๐‘Ÿ๐‘œ๐‘ ๐‘’๐‘ ๐‘Ž๐‘š๐‘’๐‘›๐‘ก๐‘ข ๐‘ ๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘‘๐‘–๐‘›๐‘Ž ๐‘’๐‘›๐‘™๐‘Ž๐‘ก๐‘Ž๐‘‘๐‘Ž ๐‘–๐‘š๐‘๐‘œ๐‘Ÿ๐‘ก๐‘Ž๐‘›๐‘ก๐‘’ ๐‘ก๐‘’๐‘๐‘’๐‘  ๐‘๐‘Žฬ ๐‘‘๐‘’๐‘ง๐‘’๐‘›๐‘ฃ๐‘œ๐‘™๐‘ฃ๐‘–๐‘š๐‘’๐‘›๐‘ก๐‘ข ๐‘’๐‘˜๐‘œ๐‘›๐‘œ๐‘š๐‘–๐‘Ž ๐‘™๐‘œ๐‘˜๐‘Žฬ๐‘™ ๐‘›๐‘œ ๐‘๐‘’๐‘ ๐‘˜๐‘Ž๐‘‘๐‘œฬ๐‘Ÿ ๐‘ ๐‘–๐‘Ÿ๐‘Ž. ๐ด๐‘™๐‘’๐‘›๐‘‘๐‘’ ๐‘Ÿ๐‘–๐‘˜๐‘ข โ„Ž๐‘œ ๐‘‚๐‘š๐‘’๐‘”๐‘Ž-3 ๐‘›๐‘œ ๐‘‰๐‘–๐‘ก๐‘Ž๐‘š๐‘–๐‘›๐‘Ž ๐ต12, ๐‘ ๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘‘๐‘–๐‘›๐‘Ž ๐‘“๐‘œฬ ๐‘๐‘’๐‘›๐‘’๐‘“๐‘–ฬ๐‘ ๐‘–๐‘ข ๐‘๐‘œโ€™๐‘œ๐‘ก ๐‘๐‘Žฬ ๐‘ƒ๐‘Ÿ๐‘œ๐‘”๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘š๐‘Ž ๐‘€๐‘’๐‘Ÿ๐‘’๐‘›๐‘‘๐‘Ž ๐ธ๐‘ ๐‘˜๐‘œ๐‘™๐‘Žฬ๐‘Ÿ (๐‘ƒ๐‘€๐ธ) ๐‘–โ„Ž๐‘Ž ๐‘‡๐‘–๐‘š๐‘œ๐‘Ÿ ๐ฟ๐‘’๐‘ ๐‘ก๐‘’ โ„Ž๐‘œ๐‘‘๐‘– โ„Ž๐‘Ž๐‘‘๐‘–’๐‘Ž ๐‘›๐‘ข๐‘ก๐‘Ÿ๐‘–๐‘ ๐‘Ž๐‘ข๐‘› ๐‘›๐‘œ ๐‘‘๐‘’๐‘ง๐‘’๐‘›๐‘ฃ๐‘œ๐‘™๐‘ฃ๐‘–๐‘š๐‘’๐‘›๐‘ก๐‘ข ๐‘˜๐‘Ž๐‘˜๐‘ข๐‘ก๐‘Ž๐‘˜ ๐‘™๐‘Ž๐‘๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘–๐‘˜ ๐‘ ๐‘–๐‘Ÿ๐‘Ž-๐‘›๐‘–๐‘Ž๐‘›.

๐‘€๐‘Ž๐‘ก๐‘Ž๐‘‘๐‘œ๐‘ข๐‘Ÿ๐‘ข ๐‘›๐‘œ ๐‘–๐‘›๐‘‘๐‘ขฬ๐‘ ๐‘ก๐‘Ÿ๐‘–๐‘Ž ๐‘๐‘Ÿ๐‘œ๐‘ ๐‘’๐‘ ๐‘Ž๐‘š๐‘’๐‘›๐‘ก๐‘ข ๐‘›๐‘Ž’๐‘Ž๐‘› ๐‘–โ„Ž๐‘Ž ๐‘–๐‘š๐‘๐‘œ๐‘Ÿ๐‘ก๐‘Žฬ๐‘›๐‘ ๐‘–๐‘Ž ๐‘๐‘œโ€™๐‘œ๐‘ก ๐‘ก๐‘’๐‘๐‘’๐‘  ๐‘Ž๐‘ก๐‘ข ๐‘‘๐‘’๐‘ง๐‘’๐‘›๐‘ฃ๐‘œ๐‘™๐‘ฃ๐‘’ ๐‘ ๐‘’๐‘–๐‘ก๐‘œฬ๐‘Ÿ ๐‘๐‘’๐‘˜๐‘ข๐‘Žฬ๐‘Ÿ๐‘–๐‘Ž ๐‘›๐‘œ โ„Ž๐‘Ž๐‘š๐‘’๐‘ก๐‘–๐‘› ๐‘’๐‘˜๐‘œ๐‘›๐‘œฬ๐‘š๐‘–๐‘Ž ๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘–-๐‘™๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘›. ๐‘ƒ๐‘Ÿ๐‘œ๐‘ ๐‘’๐‘ ๐‘Ž๐‘š๐‘’๐‘›๐‘ก๐‘ข ๐‘–๐‘‘๐‘Ž ๐‘›๐‘’’๐‘’๐‘๐‘’ฬ ๐‘š๐‘œ๐‘‘๐‘’๐‘Ÿ๐‘›๐‘ข ๐‘ ๐‘’๐‘– ๐‘Ž๐‘ ๐‘’๐‘”๐‘ข๐‘Ÿ๐‘Ž ๐‘˜๐‘Ž๐‘ก๐‘Ž๐‘˜ ๐‘›๐‘Žโ€™๐‘Ž๐‘› ๐‘›๐‘’’๐‘’๐‘๐‘’ฬ ๐‘’๐‘š๐‘Ž ๐‘˜๐‘ข๐‘›๐‘ ๐‘ข๐‘š๐‘ข, ๐‘š๐‘œ๐‘œ๐‘ , ๐‘ ๐‘Ž๐‘ข๐‘‘๐‘Žฬ๐‘ฃ๐‘’๐‘™, ๐‘›๐‘œ ๐‘™๐‘–๐‘ฃ๐‘Ÿ๐‘’ โ„Ž๐‘œ๐‘ ๐‘– ๐‘š๐‘œ๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘  ๐‘ก๐‘Ž๐‘›๐‘๐‘Ž ๐‘™๐‘–๐‘ข-โ„Ž๐‘œ๐‘ ๐‘– ๐‘˜๐‘œ๐‘›๐‘ก๐‘Ÿ๐‘œ๐‘™๐‘ข ๐‘˜๐‘ข๐‘Ž๐‘™๐‘–๐‘‘๐‘Ž๐‘‘๐‘’ ๐‘›๐‘’’๐‘’๐‘๐‘’ฬ ๐‘Ÿ๐‘–๐‘”๐‘ข๐‘Ÿ๐‘œ๐‘ง๐‘ข.

๐น๐‘Žฬ๐‘๐‘Ÿ๐‘–๐‘˜๐‘Ž ๐‘๐‘’๐‘›๐‘–๐‘“๐‘–๐‘ ๐‘–๐‘Ž๐‘š๐‘’๐‘›๐‘ก๐‘ข ๐‘‘๐‘’ ๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘Ÿ๐‘œ๐‘ง ๐‘˜๐‘Ž ๐‘“๐‘œ’๐‘œ๐‘  ๐‘–โ„Ž๐‘Ž ๐‘˜๐‘›๐‘Ž๐‘Ž๐‘Ÿ ๐‘›๐‘’’๐‘’๐‘๐‘’ฬ ๐‘˜๐‘Ÿ๐‘–ฬ๐‘ก๐‘–๐‘˜๐‘ข ๐‘ก๐‘’๐‘๐‘’๐‘  ๐‘Ž๐‘ก๐‘ข ๐‘”๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘›๐‘ก๐‘’ ๐‘Ž๐‘ข๐‘ก๐‘œ๐‘ ๐‘ข๐‘“๐‘–๐‘ ๐‘–๐‘’ฬ๐‘›๐‘ ๐‘–๐‘Ž ๐‘Ž๐‘–-โ„Ž๐‘Ž๐‘› ๐‘›๐‘œ โ„Ž๐‘Ž๐‘š๐‘’๐‘ก๐‘–๐‘› ๐‘’๐‘˜๐‘œ๐‘›๐‘œฬ๐‘š๐‘–๐‘Ž ๐‘Ÿ๐‘ข๐‘Ÿ๐‘Žฬ๐‘™. ๐ด๐‘”๐‘Ÿ๐‘–๐‘˜๐‘ข๐‘™๐‘ก๐‘œฬ๐‘Ÿ ๐‘ ๐‘–๐‘Ÿ๐‘Ž ๐‘ ๐‘’๐‘– โ„Ž๐‘’๐‘ก๐‘Ž๐‘› ๐‘๐‘’๐‘›๐‘’๐‘“๐‘–ฬ๐‘ ๐‘–๐‘ข ๐‘‘๐‘–๐‘Ÿ๐‘’๐‘ก๐‘Ž ๐‘“๐‘œฬ ๐‘”๐‘Ž๐‘Ÿ๐‘Ž๐‘›๐‘ก๐‘–๐‘Ž ๐‘š๐‘’๐‘Ÿ๐‘˜๐‘Ž๐‘‘๐‘ข ๐‘๐‘Žฬ ๐‘ ๐‘–๐‘Ÿ๐‘Ž-๐‘›๐‘–๐‘Ž ๐‘๐‘Ÿ๐‘œ๐‘‘๐‘ข๐‘ก๐‘ข ๐‘›๐‘œ โ„Ž๐‘Ž๐‘ ๐‘Ž’๐‘’ ๐‘ ๐‘–๐‘Ÿ๐‘Ž-๐‘›๐‘–๐‘Ž ๐‘™๐‘ข๐‘˜๐‘Ÿ๐‘ข.

โ€œ๐‡๐จ ๐จ๐ซ๐ ๐ฎ๐ฅ๐ฅ๐ฎ ๐ฆ๐š๐ค ๐ก๐šโ€™๐ฎ ๐ฉ๐š๐ซ๐ญ๐ข๐ฌ๐ข๐ฉ๐š ๐ข๐ก๐š ๐ฌ๐ž๐ซ๐ข๐ฆ๐จฬ๐ง๐ข๐š ๐ข๐๐š ๐ง๐žโ€™๐ž ๐›๐šฬ ๐ค๐จ๐ง๐ฌ๐ญ๐ซ๐ฎ๐ฌ๐š๐ฎ๐ง ๐๐š๐ซ๐ค๐ž ๐ˆ๐ง๐๐ฎ๐ฌ๐ญ๐ซ๐ข๐šฬ๐ฅ ๐๐š๐ฌ๐ข๐จ๐ง๐šฬ๐ฅ ๐Œ๐š๐ง๐š๐ญ๐ฎ๐ญ๐จ. ๐ˆ๐๐š ๐ง๐žโ€™๐ž ๐ซ๐ž๐Ÿ๐ฅ๐ž๐ญ๐ž ๐ฏ๐ข๐ณ๐š๐ฎ๐ง ๐ž๐ฆ๐ฉ๐ซ๐ž๐ณ๐šฬ๐ซ๐ข๐ฎ ๐“๐ข๐ฆ๐จ๐ซ๐จ๐š๐ง ๐ข๐๐š ๐ค๐จ๐ง๐š-๐›๐šฬ ๐จ๐ข๐ง๐ฌ๐šฬ ๐›๐ž๐ฅ๐ž ๐ฉ๐š๐ซ๐ญ๐ข๐ฌ๐ข๐ฉ๐š ๐š๐ญ๐ข๐ฏ๐ฎ ๐ข๐ก๐š ๐๐ž๐ณ๐ž๐ง๐ฏ๐จ๐ฅ๐ฏ๐ข๐ฆ๐ž๐ง๐ญ๐ฎ ๐ž๐ค๐จ๐ง๐จ๐ฆ๐ข๐š ๐ง๐š๐ฌ๐š๐ฎ๐ง ๐ง๐ข๐š๐ง. ๐‡๐šโ€™๐ฎ ๐ก๐š๐ญ๐จโ€™๐จ ๐ฉ๐š๐ซ๐š๐›๐žฬ๐ง๐ฌ ๐›๐šฬ ๐๐ข๐ฅ๐ญ๐จ๐ง, ๐›๐šฬ ๐ข๐ง๐ข๐ฌ๐ข๐š๐ญ๐ข๐ฏ๐š ๐ข๐๐š ๐ง๐žโ€™๐ž ๐ง๐จ ๐ก๐ž๐ข๐ง ๐ค๐š๐ญ๐š๐ค ๐ง๐ข๐š ๐ฌ๐ž๐ข ๐ฌ๐š๐ข ๐ž๐ณ๐ž๐ฆ๐ฉ๐ฅ๐ฎ ๐ง๐จ ๐ฆ๐จ๐ญ๐ข๐ฏ๐š๐ฌ๐š๐ฎ๐ง ๐›๐šฬ ๐ž๐ฆ๐ฉ๐ซ๐ž๐ณ๐šฬ๐ซ๐ข๐ฎ ๐“๐ข๐ฆ๐จ๐ซ๐จ๐š๐ง ๐ญ๐จ๐ฆ๐š๐ค. ๐‡๐š’๐ฎ ๐๐ž๐ณ๐ž๐ฃ๐š ๐ฌ๐ฎ๐ฌ๐ฌ๐ž๐ฌ๐ฎ ๐ก๐จ๐ญ๐ฎ ๐›๐šฬ ๐ง๐ข๐š,โ€ PM Xanana hatoโ€™o mensajen.

Diretรณr Ezekutivu Empreza Nasionรกl ETO, Nilton Gusmรฃo esplika kona-bรก objetivu hosi investimentu ida-ne’e atu kria empregu no hamenus dependรฉnsia Timor-Leste nian bรก importasaun.

Estabelesimentu indรบstria prosesamentu no fรกbrika hirak ne’ebรฉ temi ona, iha importรกnsia boโ€™ot tebes bรก dezenvolvimentu nasionรกl no moris di’ak populasaun, liu-liu iha Timor-Leste ne’ebรฉ agrikultura sai hanesan baze bรก ekonomia.

โ€๐๐ฎ’๐ฎ๐๐š๐ซ ๐ง๐š๐ฌ๐š๐ฎ๐ง ๐ข๐ง๐๐ž๐ฉ๐ž๐ง๐๐ž๐ง๐ญ๐ž, ๐“๐ข๐ฆ๐จ๐ซ-๐‹๐ž๐ฌ๐ญ๐ž ๐ข๐ก๐š ๐ซ๐ž๐ฌ๐ฉ๐จ๐ง๐ฌ๐š๐›๐ข๐ฅ๐ข๐๐š๐๐ž ๐š๐ญ๐ฎ ๐ก๐š๐ฆ๐ž๐ญ๐ข๐ง ๐ž๐ค๐จ๐ง๐จ๐ฆ๐ข๐š ๐ซ๐š๐ข ๐ฅ๐š๐ซ๐š๐ง ๐ก๐จ ๐š๐ญ๐ข๐ฏ๐ข๐๐š๐๐ž ๐ข๐ง๐๐ฎฬ๐ฌ๐ญ๐ซ๐ข๐š. ๐“๐š๐ง๐›๐š ๐ง๐ž’๐ž ๐„๐“๐Ž ๐ฆ๐จฬ๐ฌ ๐ก๐š๐ก๐ฎฬ ๐ฆ๐š๐ข ๐ก๐จ ๐ฉ๐ฅ๐š๐ง๐ฎ ๐๐ข๐ฏ๐ž๐ซ๐ฌ๐ข๐Ÿ๐ข๐ค๐š๐ฌ๐š๐ฎ๐ง ๐š๐ญ๐ฎ ๐ค๐จ๐ง๐ญ๐ซ๐ข๐›๐ฎ๐ข ๐ก๐š๐ฆ๐ž๐ญ๐ข๐ง ๐ž๐ค๐จ๐ง๐จ๐ฆ๐ข๐š ๐“๐ข๐ฆ๐จ๐ซ-๐‹๐ž๐ฌ๐ญ๐ž ๐ฅ๐ข๐ฎ-๐ก๐จ๐ฌ๐ข ๐ข๐ง๐ฏ๐ž๐ฌ๐ญ๐ข๐ฆ๐ž๐ง๐ญ๐ฎ ๐ข๐ก๐š ๐ฌ๐ž๐ข๐ญ๐จฬ๐ซ ๐ข๐ง๐๐ฎฬ๐ฌ๐ญ๐ซ๐ข๐š ๐ฆ๐š๐ง๐ฎ๐Ÿ๐š๐ญ๐ฎ๐ซ๐š ๐š๐ญ๐ฎ ๐›๐ž๐ฅ๐ž ๐ซ๐ž๐ฌ๐ฉ๐จ๐ง๐๐ž ๐ฉ๐ฅ๐š๐ง๐ฎ ๐ž๐ฌ๐ญ๐ซ๐š๐ญ๐žฬ๐ฃ๐ข๐ค๐ฎ ๐ง๐ž’๐ž๐›๐žฬ ๐†๐จ๐ฏ๐ž๐ซ๐ง๐ฎ ๐ญ๐ซ๐š๐ฌ๐š ๐จ๐ง๐š ๐›๐šฬ ๐“๐ข๐ฆ๐จ๐ซ-๐‹๐ž๐ฌ๐ญ๐ž,โ€ Nilton Gusmรฃo esplika.

Investimentu faze da-huluk entre millaun $13 to’o $15 ho faze konstrusaun, estimasaun hatudu katak sei kria entre 100 to’o 150 to’o postu servisu, no fรณ prioridade bรก Timoroan sira, iha faze operasaun fรกbrika sira, Parke Industriรกl ida-ne’e kria empregu direta entre 600 to’o 700 pesoas, empregu indireta liu ema 1.500.

ETO harii iha tinan 2000 depoiz de independรฉnsia ho vizaun atu sai parseiru estratรฉjiku Governu nian iha dezenvolvimentu integradu no sustentรกvel.

Ho projetu indรบstria sira ne’e, ETO iha misaun atu kria postu servisu diretamente no indiretamente bรก timoroan sira hodi partisipa iha dezenvolvimentu ida ne’ebรฉ sustentรกvel.

Apoia dezenvolvimentu Estadu nian tantu iha nรญvel lokรกl, nasionรกl no dezenvolve rede kooperasaun servisu hodi hakbiit timoroan sira, nune’e bele partisipa iha prosesu dezenvolvimentu ida ne’ebรฉ integradu no sustentรกvel.

Establesimentu projetu indรบstria neโ€™e tanba Timor-Leste hanesan membru foun ASEAN nian, ETO mai ho komrpomisu katak, presiza prepara-an atu konkorre ho nasaun membru seluk iha seitรณr industriรกl oioin.

Prezidente Autoridade Munisรญpiu Manatuto, Luรญs Hendrique Inรกcio Fernandes konsidera eventu ida-neโ€™e hatudu tebes kompromisu forte ida hosi empreza nasionรกl nian, hodi hasa’e nรญvel dezenvolvimentu iha munisรญpiu Manututo, liu-liu hasa’e ekonomia povu nian, no fรณ pasu firme ida atu redรบs problema sosiรกl sira iha aspetu dezempregu.

Ho instalasaun fรกbrika ida-n’e, nia fiar katak munisรญpiu Manatuto hatudu daudaun ona kbiit bรก hasoru Poder Lokรกl, bainhira progresu ekonรณmiu no kampu traballu bele hatudu sinรกl di’ak iha futuru.

#MEDIA PAM MANATUTO

ยฉ 2026 Administration Municipality of Manatuto